Amortisman

January 13, 2020 2 dakika

Umut Gökbayrak’ın sadeleşmek üzerine yazdığı öneriler1, şuanki durumumu gözden geçirmek için iyi bir fırsat oldu. Açıkçası kendimi ironik bir şekilde şanslı hissettim çünkü bir insanın ciddi bir sağlık gideri, yaşam standardını koruyabilmek için kurtulamadığı bir bağımlılığı olunca, sadeleşmek bir zorunluluk haline geliyor.

Almak istediğim her ürün veya hizmet için önceden bir değer biçiyorum. Bu bazen kolay, bazen zor oluyor. Her seferinde kendime sorduğum iki soru var:

  1. Bunu ne kadar süre kullanacaksın ve bu süre boyunca hangi ihtiyaçlarını giderecek?
  2. İhtiyacını giderecek en iyi alternatif bu mu?

Birkaç örnekle anlatabilirim:

  • İş bilgisayarım ThinkPad. Küçük, hafif, sağlam. İş veya tatil için seyahat yaptığımda onu taşımak sorun değil, havalimanında laptopun ekranından tutup kaldıran güvenlik görevlisiyle kavga etmeyi gerektirecek bir durum olmuyor. Şarjı yetmezse ek batarya alabilirim, RAM yetmezse RAM alabilirim. En az 5 yıl başka bir bilgisayara ihtiyaç duymadan tüm işlerimi yapabilmek istiyorum. 4 yılını doldurdu. Alternatifi Macbook, olsa da olur, olmasa da olur.

  • Telefonum iPhone. Kullandığım erişilebilirlik araçları en iyi bu telefonda var. Bluetooth ve mikrofon kalitesi benim için önemli. En az 5 yıl kullanabilmeyi hedefliyorum. 3 yılını doldurdu. Alternatifi henüz yok.

  • Yeni bir araba almak istiyorum, en az 10 yıl kullanabilmek istiyorum. Alternatifim kısa mesafede toplu taşıma veya Uber, uzun mesafede tren veya uçak. En iyi alternatif olmadığı için artık arabam yok.

  • Xbox Series X almak istiyorum, kızımla interaktif oyunlar oynamak istiyorum. Fakat ayrıca bir televizyon almak zorunda kalacağım. Onun yerine Nintendo tercih edip kalan parayla daha fazla kitap satın alabilirim.

Kararlarımda her zaman bu kadar başarılı olamıyorum. Örneğin Netflix’ten Amazon Prime’a geçmeyi denedim. Hem alışverişlerde kargo ücretsiz olur, hem müzik dinlerim, hem de film veya dizi seyrederim diye düşünmüştüm. Müzikler kısıtlıydı, güzel filmler bulamadık, hesap paylaşımı yapamadığımız için aile üyeleri bana bağımlı hale geldiler.

Sahip olduklarımıza kısa ömürler biçtiğimiz için onları biriktiriyor, yeni bağımlılıklar ediniyor olabiliriz. Veya kararlarımız uzun ömürlü değil, anlık bir hevesle hareket ediyoruz.

comments powered by Disqus